فرهنگ عفاف با مشارکت خانواده و جامعه نهادینه می‌شود

رضا فرهادی در گفتگو با خبرنگار ما با تأکید بر اینکه نهادینه شدن فرهنگ عفاف و حجاب نیازمند مشارکت همه ارکان جامعه است، گفت: هر زمان این موضوع صرفاً به یک حوزه یا یک دستگاه محدود شود، دستیابی به نتایج پایدار دشوار خواهد بود و باید خانواده، مدرسه، دانشگاه، رسانه و نهادهای فرهنگی در کنار یکدیگر ایفای نقش کنند.

وی با بیان اینکه عفاف و حجاب تنها به نوع پوشش محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از رفتارهای اجتماعی، احترام متقابل، مسئولیت‌پذیری، حفظ کرامت انسانی و تقویت سرمایه اجتماعی را در بر می‌گیرد، اظهار کرد: زمانی که این مفاهیم در محیط خانواده آموزش داده شود و در جامعه نیز مورد حمایت قرار گیرد، زمینه شکل‌گیری رفتارهای پایدار فرهنگی فراهم خواهد شد.

این جامعه‌شناس افزود: تجربه جوامع مختلف نشان می‌دهد که فرهنگ‌سازی موفق زمانی شکل می‌گیرد که اقناع، آموزش و گفت‌وگو جایگزین شیوه‌های مقطعی شود. نسل جوان پرسشگر است و انتظار دارد پاسخ‌های منطقی، مستند و متناسب با شرایط روز دریافت کند؛ بنابراین تولید محتوای علمی و استفاده از زبان مناسب برای ارتباط با جوانان اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی با بیان اینکه رسانه‌ها نقش مهمی در ترویج فرهنگ عفاف دارند، تصریح کرد: رسانه‌ها می‌توانند با معرفی الگوهای موفق، تبیین آثار اجتماعی عفاف، تقویت امید اجتماعی و پرداختن به سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی، نقش مؤثری در ارتقای فرهنگ عمومی ایفا کنند.

فرهادی با اشاره به اینکه تقویت هویت فرهنگی و دینی در میان نوجوانان و جوانان نیازمند برنامه‌ریزی مستمر است و نباید تنها به مناسبت‌های تقویمی محدود شود، ادامه داد: اگر فعالیت‌های فرهنگی در طول سال استمرار داشته باشد، اثرگذاری آن به مراتب بیشتر خواهد بود.

وی خاطرنشان کرد: برگزاری نشست‌های تخصصی، کارگاه‌های آموزشی، گفت‌وگوهای دانشجویی، برنامه‌های خانواده‌محور و استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد می‌تواند به تعمیق فرهنگ عفاف و افزایش مشارکت اجتماعی کمک کند.

این جامعه‌شناس در پایان تأکید کرد: حفظ کرامت انسانی، احترام متقابل، تقویت اخلاق اجتماعی و ارتقای مسئولیت‌پذیری از مهم‌ترین دستاوردهای گسترش فرهنگ عفاف در جامعه است و تحقق این اهداف، نیازمند همدلی، برنامه‌ریزی و مشارکت همه نهادهای فرهنگی و اجتماعی خواهد بود.

گفتگوی مؤثر با نسل جوان، مهم‌ترین راه ترویج فرهنگ عفاف است

نرگس کیان‌فر در گفتگو با خبرنگار ما با تأکید بر نقش خانواده در شکل‌گیری هویت نوجوانان و جوانان اظهار کرد: فرهنگ عفاف زمانی در جامعه نهادینه می‌شود که فرزندان از سال‌های نخست زندگی، احترام به خود، دیگران و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را در محیط خانواده تجربه کنند.

وی با بیان اینکه بسیاری از رفتارهای اجتماعی افراد، ریشه در شیوه تربیتی خانواده دارد و اگر والدین بتوانند رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد، گفتگو و همدلی با فرزندان برقرار کنند، انتقال ارزش‌های فرهنگی و اخلاقی نیز آسان‌تر خواهد شد، گفت: نسل امروز بیش از آنکه پذیرای توصیه‌های یک‌طرفه باشد، به دنبال دریافت پاسخ‌های منطقی و شنیده شدن دیدگاه‌های خود است.

این روانشناس با اشاره به اینکه یکی از مهم‌ترین نیازهای نوجوانان احساس امنیت روانی است و خانواده‌ای که فضای گفت‌وگو را فراهم کند، زمینه پذیرش ارزش‌های اجتماعی را نیز تقویت خواهد کرد، افزود: برخوردهای هیجانی و قضاوت‌محور معمولاً نتیجه مطلوبی به همراه ندارد و ممکن است فاصله میان نسل‌ها را افزایش دهد.

کیان‌فر ادامه داد: مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز فرهنگی نیز باید در کنار خانواده قرار گیرند و با بهره‌گیری از شیوه‌های آموزشی جذاب، مهارت‌های زندگی، احترام متقابل، مسئولیت‌پذیری و اخلاق اجتماعی را به نسل جوان آموزش دهند. استفاده از ظرفیت هنر، رسانه و فضای مجازی برای تولید محتوای اقناعی نیز می‌تواند نقش مؤثری در این زمینه ایفا کند.

وی با اشاره به اینکه الگوسازی صحیح یکی از مؤثرترین شیوه‌های تربیتی است، تصریح کرد: نوجوانان بیش از آنکه به توصیه‌ها توجه کنند، رفتار اطرافیان خود را الگو قرار می‌دهند؛ بنابراین والدین، معلمان و چهره‌های فرهنگی باید با عملکرد خود پیام‌آور سبک زندگی سالم باشند.

این پژوهشگر حوزه خانواده در پایان تأکید کرد: تقویت فرهنگ عفاف نیازمند صبر، آموزش مستمر و تعامل سازنده میان خانواده، نهادهای آموزشی و رسانه‌هاست و هر اندازه این همکاری گسترده‌تر باشد، جامعه نیز از آرامش، انسجام و سلامت روان بیشتری برخوردار خواهد شد.

عفاف، زمینه‌ساز استحکام خانواده و آرامش اجتماعی است

حجت‌الاسلام سیدرضا مؤمنی در گفتگو با خبرنگار ما با بیان اینکه عفاف از مهم‌ترین ارزش‌های اخلاقی در آموزه‌های اسلامی است، اظهار کرد: مفهوم عفاف تنها به پوشش محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از رفتارهای اخلاقی، حفظ کرامت انسانی، رعایت حقوق دیگران و مسئولیت‌پذیری اجتماعی را در بر می‌گیرد.

وی با بیان اینکه در تعالیم اسلامی، زن و مرد هر دو به رعایت عفاف، پاکدامنی، حفظ حرمت اجتماعی و احترام به شخصیت انسانی دعوت شده‌اند و این موضوع، بخشی از سبک زندگی اسلامی به شمار می‌رود، افزود: زمانی که این ارزش‌ها در محیط خانواده تقویت شود، آثار آن در روابط اجتماعی، کاهش آسیب‌های فرهنگی و افزایش همبستگی اجتماعی نیز نمایان خواهد شد.

این کارشناس دینی با تأکید بر اینکه فرهنگ‌سازی در حوزه عفاف نیازمند تبیین منطقی و اقناع فرهنگی است، عنوان کرد: امروز جوانان پرسش‌های متعددی دارند و باید با زبان روز، استدلال‌های متقن و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و رسانه‌ای با آنان گفتگو کرد؛ استفاده از شیوه‌های فرهنگی و آموزشی می‌تواند زمینه پذیرش بهتر این مفاهیم را فراهم کند.

مؤمنی با اشاره به نقش مساجد، هیئت‌های مذهبی، مراکز فرهنگی و دانشگاه‌ها تصریح کرد: این مراکز می‌توانند با برگزاری نشست‌های تخصصی، کرسی‌های آزاداندیشی، جلسات پرسش و پاسخ و برنامه‌های آموزشی، زمینه آشنایی بیشتر نسل جوان با فلسفه عفاف و آثار فردی و اجتماعی آن را فراهم کنند.

وی ادامه داد: رسانه‌ها نیز وظیفه مهمی در معرفی الگوهای موفق، ترویج اخلاق اجتماعی و تقویت هویت ایرانی ـ اسلامی بر عهده دارند و هرچه تولیدات فرهنگی مبتنی بر نیازهای روز جامعه باشد، اثرگذاری آن افزایش خواهد یافت.

این استاد معارف اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: هفته عفاف و حجاب فرصت مناسبی برای بازخوانی ارزش‌های اخلاقی، تقویت بنیان خانواده، گسترش گفتگوهای فرهنگی و افزایش مشارکت اجتماعی در مسیر ارتقای فرهنگ عمومی است و استمرار این اقدامات در طول سال می‌تواند نتایج ماندگارتری به همراه داشته باشد.

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، در کنار همه اقدامات انجام‌شده، انتظار می‌رود برنامه‌های حوزه عفاف و حجاب از حالت مناسبتی خارج شده و به یک برنامه مستمر، هدفمند و قابل ارزیابی تبدیل شود. تدوین سیاست‌های فرهنگی مبتنی بر پژوهش، استفاده از ظرفیت نخبگان و ارزیابی مستمر نتایج برنامه‌ها، مطالبه‌ای است که می‌تواند به ارتقای اثربخشی این حوزه کمک کند.

همچنین انتظار می‌رود دستگاه‌های فرهنگی، آموزشی و رسانه‌ای با هماهنگی بیشتر، زمینه اجرای برنامه‌های خلاقانه و متناسب با نیازهای نسل امروز را فراهم کنند. سرمایه‌گذاری بر آموزش، تقویت سواد رسانه‌ای، حمایت از تولیدات فرهنگی فاخر و استفاده از شیوه‌های اقناعی، می‌تواند مسیر تحقق اهداف فرهنگی را هموارتر سازد.

تداوم گفتگوهای کارشناسی، بهره‌گیری از تجربه‌های موفق، مشارکت خانواده‌ها و نقش‌آفرینی فعال تشکل‌های مردمی، از جمله مطالباتی است که تحقق آن می‌تواند به تقویت سرمایه اجتماعی، تحکیم بنیان خانواده و گسترش فرهنگ مسئولیت‌پذیری در جامعه بینجامد؛ موضوعی که نیازمند توجه مستمر همه متولیان فرهنگی و اجتماعی کشور است.

انتهای خبر/