به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، در روزهای اخیر هم‌زمان با نزدیک شدن به تاریخ ۵ مرداد ۱۴۰۵، توجه بخشی از جامعه به انتخاب این روز به‌عنوان تاریخی خاص و رُند برای انجام برخی امور مهم زندگی افزایش یافته است؛ پدیده‌ای که در مواردی از انتخاب زمان برگزاری مراسم و عقد گرفته تا تعیین تاریخ تولد و حتی برنامه‌ریزی برای زایمان دیده می‌شود و کارشناسان نسبت به تبعات اجتماعی و روان‌شناختی آن هشدار می‌دهند.

سارا نادری، کارشناس مسائل اجتماعی و پژوهشگر حوزه سبک زندگی، در گفتگو با خبرنگار فرهنگی  پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، اظهار کرد: علاقه‌مندی به تاریخ‌های خاص و رُند، در ذات خود یک ترجیح شخصی و فرهنگی است و نمی‌توان آن را به‌طور مطلق نادرست دانست، اما زمانی که این علاقه به یک رفتار جمعی و تب فراگیر تبدیل شود و افراد تصمیم‌های مهم زندگی خود را صرفاً برای رسیدن به یک تاریخ خاص تغییر دهند، موضوع نیازمند بررسی جدی‌تر است.

وی افزود: در جامعه امروز، شبکه‌های اجتماعی نقش مهمی در شکل‌گیری و گسترش این نوع رفتارها دارند. یک تاریخ خاص ممکن است در فضای مجازی به‌عنوان یک «تاریخ ویژه» مطرح شود و در مدت کوتاهی، افراد زیادی بدون بررسی دلایل واقعی اهمیت آن، به سمت انتخاب همان تاریخ سوق پیدا کنند. در چنین شرایطی، تصمیم‌گیری فردی تحت تأثیر فشار اجتماعی، میل به متفاوت بودن و حتی ترس از عقب ماندن از یک موج عمومی قرار می‌گیرد.

این کارشناس مسائل اجتماعی با اشاره به انتخاب تاریخ‌های رُند برای تولد نوزادان گفت: یکی از موارد قابل تأمل، تلاش برخی خانواده‌ها برای هماهنگ کردن زمان تولد فرزند با یک تاریخ خاص است. در زایمان‌های برنامه‌ریزی‌شده، ممکن است خانواده‌ها تمایل داشته باشند تولد نوزاد در روزی مانند ۵ مرداد ۱۴۰۵ ثبت شود، اما باید توجه داشت که زمان تولد، پیش از هر چیز یک موضوع پزشکی است و تصمیم‌گیری درباره آن باید بر اساس شرایط مادر و جنین و نظر پزشک متخصص انجام شود.

نادری با بیان اینکه هیچ تاریخ رُندی نباید بهانه‌ای برای به خطر انداختن سلامت مادر یا نوزاد باشد، تصریح کرد: اگر شرایط پزشکی ایجاب کند که زایمان زودتر یا دیرتر انجام شود، اولویت بدون تردید با سلامت است و خانواده نباید به دلیل جذابیت یک عدد یا تاریخ تقویمی، در روند درمان و تصمیم پزشکی دخالت کند.

وی با اشاره به اینکه این مسئله فقط به موضوع زایمان محدود نمی‌شود، گاهی افراد برای ازدواج، برگزاری مراسم، ثبت قراردادها، خرید ملک، افتتاح کسب‌وکار یا حتی انجام برخی تصمیم‌های شخصی نیز منتظر تاریخ‌های خاص می‌مانند، لدامه داد: در حالی که بسیاری از این امور باید بر اساس شرایط واقعی، آمادگی فردی، وضعیت اقتصادی و اجتماعی و ملاحظات منطقی انجام شوند، نه صرفاً به دلیل اینکه یک تاریخ در تقویم ظاهری متفاوت و به‌یادماندنی دارد.

این پژوهشگر حوزه سبک زندگی با بیان اینکه «تاریخ رُند» نباید جایگزین «انتخاب درست» شود، گفت: یکی از آسیب‌های این پدیده، تغییر معیارهای تصمیم‌گیری است. زمانی که افراد به جای توجه به کیفیت و اهمیت یک رویداد، بر عدد و تاریخ تمرکز می‌کنند، ممکن است اصل موضوع تحت‌الشعاع قرار گیرد. به‌عنوان نمونه، در ازدواج، آنچه اهمیت دارد شناخت، تفاهم، آمادگی روانی و مسئولیت‌پذیری زوجین است، نه اینکه مراسم دقیقاً در چه تاریخی برگزار شود.

نادری افزود: از منظر روان‌شناختی نیز انسان به‌طور طبیعی به الگوها و نظم‌های عددی علاقه‌مند است و تاریخ‌های خاص به دلیل سهولت در به خاطر سپردن، ممکن است جذاب‌تر به نظر برسند. این موضوع تا زمانی که در حد یک سلیقه شخصی باقی بماند، مسئله‌ای ایجاد نمی‌کند، اما زمانی که به تصمیم‌گیری‌های غیرمنطقی منجر شود، باید درباره آن آگاهی‌رسانی کرد.

وی با اشاره به نقش رسانه‌ها و فضای مجازی در این زمینه اظهار کرد: رسانه‌ها می‌توانند به جای دامن زدن به هیجان عمومی پیرامون تاریخ‌های خاص، نگاه آگاهانه‌تری را ترویج کنند. لازم است به مخاطبان یادآوری شود که خاص بودن یک تاریخ، الزاماً به معنای خاص بودن اتفاقی نیست که در آن روز رخ می‌دهد و ارزش یک رویداد را کیفیت آن تعیین می‌کند، نه عددی که در تقویم ثبت شده است.

این کارشناس مسائل اجتماعی خاطرنشان کرد: خانواده‌ها باید مراقب باشند که تحت تأثیر تبلیغات، توصیه‌های غیرکارشناسی و موج‌های ایجادشده در شبکه‌های اجتماعی، تصمیم‌های مهم خود را تغییر ندهند. به‌ویژه در موضوعاتی مانند سلامت و زایمان، تصمیم‌گیری باید کاملاً مبتنی بر نظر متخصصان باشد و ترجیحات تقویمی نباید در اولویت قرار گیرد.

نادری با بیان اینکه بهتر است جامعه میان «علاقه به یک تاریخ خاص» و «وابستگی تصمیم‌های مهم زندگی به آن تاریخ» تفاوت قائل شود، خاطرنشان کرد: انتخاب یک تاریخ رُند می‌تواند برای افراد جذاب و خاطره‌انگیز باشد، اما نباید اجازه داد این جذابیت، عقلانیت و مصلحت را تحت تأثیر قرار دهد. 

وی تأکید کرد: ۵ مرداد ۱۴۰۵ نیز مانند هر تاریخ دیگری، تنها یک روز در تقویم است و آنچه به یک روز معنا و ارزش می‌بخشد، اتفاقی است که با آگاهی، سلامت و انتخاب درست در آن رقم می‌خورد.

به گفته کارشناسان از منظر اجتماعی، رواج تب تاریخ‌های رُند را می‌توان بخشی از تأثیرگذاری فزاینده شبکه‌های اجتماعی بر الگوهای تصمیم‌گیری دانست؛ جایی که یک انتخاب شخصی، با بازنمایی گسترده در فضای مجازی به یک موج عمومی تبدیل می‌شود. این روند می‌تواند به تدریج معیارهای منطقی و واقعی تصمیم‌گیری را تحت‌الشعاع جذابیت‌های ظاهری قرار دهد و افراد را به سمت انتخاب‌هایی سوق دهد که بیش از نیاز واقعی، متأثر از مد، فشار اجتماعی و میل به متفاوت دیده شدن است.

در این میان، موضوع زمانی حساس‌تر می‌شود که تاریخ‌های خاص وارد حوزه تصمیم‌های مهم و سرنوشت‌ساز، به‌ویژه مسائل مرتبط با سلامت و تولد نوزادان، شوند. اگرچه ثبت یک مناسبت در تاریخ رُند می‌تواند برای خانواده‌ها خاطره‌انگیز باشد، اما نباید به قیمت نادیده گرفتن ملاحظات پزشکی و تخصصی تمام شود. از این منظر، رسانه‌ها و کارشناسان باید با تبیین تفاوت میان «انتخاب سلیقه‌ای» و «تصمیم پرخطر»، مانع از تبدیل یک جذابیت تقویمی به مطالبه‌ای اجتماعی شوند که سلامت و عقلانیت را در حاشیه قرار می‌دهد.

انتهای خبر/