صادق حسنی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، با اشاره به ساختار کالبدی شهر همدان اظهار کرد: همدان از معدود شهرهای کشور است که بر پایه یک الگوی شعاعی–ستاره‌ای شکل گرفته و میدان مرکزی به‌عنوان قلب شهر، نقش اصلی را در سازمان‌دهی حرکت و فعالیت‌ها بر عهده دارد.

وی افزود: این ساختار در گذشته یک مزیت محسوب می‌شد، اما امروز به دلیل تمرکز فزاینده خدمات، فعالیت‌های اقتصادی، اداری و تجاری در هسته مرکزی، به عاملی برای تشدید سفرهای درون‌شهری و افزایش فشار بر شبکه حمل‌ونقل تبدیل شده است.

این پژوهشگر شهری با بیان اینکه مسئله اصلی همدان صرفاً ترافیک نیست، تصریح کرد: آنچه امروز مرکز شهر را با چالش مواجه کرده، هم‌پوشانی سه نوع تمرکز شامل تمرکز فضایی، عملکردی و نهادی–اقتصادی است. به عبارت دیگر، بخش عمده خدمات و فعالیت‌های شهری در محدوده‌ای محدود متمرکز شده و همین موضوع مرکز شهر را به مهم‌ترین تولیدکننده و جذب‌کننده سفر تبدیل کرده است.

حسنی با اشاره به پیامدهای این وضعیت گفت: وقتی اغلب خیابان‌های اصلی شهر به میدان مرکزی ختم می‌شوند، هرگونه اختلال در این هسته، کل شبکه حرکتی شهر را تحت تأثیر قرار می‌دهد. در چنین شرایطی حتی افزایش ظرفیت معابر یا ساخت پارکینگ‌های جدید نیز نمی‌تواند راهکاری پایدار برای حل مشکل باشد.

وی ادامه داد: مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهد توزیع خدمات شهری در همدان متوازن نیست و محلات پیرامونی و کم‌برخوردار دسترسی کمتری به خدمات دارند. همین مسئله شهروندان را ناگزیر می‌کند برای انجام بسیاری از امور روزمره به مرکز شهر مراجعه کنند که نتیجه آن افزایش حجم سفرهای مقصدی و تشدید ترافیک است.

این دکتری برنامه‌ریزی شهری با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد مدیریت شهری عنوان کرد: راه‌حل اصلی در بازتوزیع خدمات و کاهش وابستگی شهر به مرکز نهفته است. باید بخشی از خدمات اداری، درمانی، تجاری و آموزشی که سفرهای روزانه فراوانی تولید می‌کنند، به قطب‌های فرعی و محلات مختلف شهر منتقل شوند.

وی همچنین ایجاد مراکز خدماتی محله‌محور را یکی از الزامات توسعه پایدار شهری دانست و گفت: همدان به قطب‌های فرعی واقعی نیاز دارد؛ مراکزی که بتوانند بخشی از نیازهای روزمره شهروندان را پاسخ دهند و از فشار واردشده بر هسته مرکزی بکاهند.

حسنی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع حمل‌ونقل عمومی اشاره کرد و افزود: شبکه حمل‌ونقل شهری نباید صرفاً مرکزگرا باشد. توسعه خطوط حلقه‌ای و ارتباطات بین‌محله‌ای می‌تواند بسیاری از سفرها را بدون عبور از میدان مرکزی پوشش دهد و به کاهش بار ترافیکی مرکز کمک کند.

وی درباره پیاده‌راه‌سازی در مرکز شهر نیز گفت: تجربه خیابان بوعلی نشان داده که پیاده‌محوری می‌تواند کیفیت فضای عمومی را ارتقا دهد، اما این اقدام باید به‌صورت تدریجی، هدفمند و متناسب با شرایط اجتماعی و کالبدی شهر انجام شود. پیاده‌راه‌سازی گسترده و بدون برنامه ممکن است مشکلات جدیدی در حوزه دسترسی و ترافیک ایجاد کند.

این کارشناس شهری در پایان تأکید کرد: آینده مرکز همدان در گرو کاهش تمرکز خدمات و حرکت به سمت توزیع متعادل فعالیت‌ها در سطح شهر است. اگر روند فعلی ادامه یابد، مشکلاتی مانند ترافیک، نابرابری دسترسی و افت کیفیت زندگی شهری تشدید خواهد شد؛ اما با تقویت قطب‌های فرعی، مدیریت هوشمند دسترسی و توزیع عادلانه خدمات، می‌توان از ظرفیت ارزشمند ساختار ستاره‌ای همدان برای توسعه پایدار و افزایش عدالت فضایی بهره گرفت.

انتهای خبر/