وی در پایان با بیان اینکه در صورت مشاهده علائمی مانند اضطراب شدید، کابوس‌های مکرر، گوشه‌گیری یا تغییرات رفتاری شدید، باید از متخصصان سلامت روان در مراکز جامع سلامت کمک گرفته شود، تصریح کرد: حمایت عاطفی خانواده، ایجاد احساس امنیت و حفظ ارتباط محبت‌آمیز با کودک، نقش تعیین‌کننده‌ای در عبور سالم کودکان از شرایط دشوار جنگ دارد.

راهکارهای عملی والدین برای مدیریت هیجانات کودکان در شرایط بحران

 زهرا دهقانی، کارشناس سلامت‌روان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با اشاره به اهمیت حفظ آرامش در خانواده‌ها هنگام بروز بحران، گفت: طبیعی است که در شرایط بحرانی، هم والدین و هم کودکان ترس، استرس و اضطراب را تجربه کنند، اما والدین با چند روش ساده می‌توانند به تنظیم هیجانات فرزندشان کمک کرده و همزمان آرامش خود را نیز حفظ کنند.

وی با تأکید بر نقش الگویی والدین، افزود: اولین و مهمترین قدم، آرام کردن خود والدین است؛ چراکه کودک از رفتار شما الگو می‌گیرد. 

این کارشناس سلامت‌روان ادامه داد: در ابتدا چند نفس عمیق بکشید، با خدا راز و نیاز کنید، جملات امیدبخش بنویسید یا با افراد آرامش‌بخش صحبت کنید.

دهقانی به ضرورت برقراری ارتباط صادقانه با کودک اشاره و تصریح کرد: لازم نیست تمام حقایق را برای کودک توضیح دهید؛ با جملات کوتاه و متناسب با سن او بگویید چه اتفاقی افتاده، بپذیرید که شما هم ترسیده‌اید، اما به او قول دهید کنارش می‌مانید.

وی با بیان اینکه ایجاد یک روال منظم و قابل پیش‌بینی برای زندگی روزمره در چنین شرایطی مهم است، عنوان کرد: مرتب نگه داشتن خانه، برنامه‌ریزی برای خواب و غذا، و انجام فعالیت‌های آرام‌بخشی مانند قصه‌گویی، نقاشی یا تمرین تنفس آگاهانه از دیگر اقدامات مؤثر هستند.

این کارشناس سلامت‌‌روان خاطرنشان کرد: حس کنترل در کودکان نیز مهم است، به فرزندتان امکان انتخاب‌های کوچک بدهید، مثل انتخاب نوع بازی یا خوراکی، همچنین با آغوش کشیدن و نوازش، احساس امنیت او را تقویت کنید.

دهقانی در خصوص مدیریت اخبار نیز هشدار داد و افزود: از منابع معتبر اخبار را دنبال کنید، از تصاویر ترسناک دوری و زمان دریافت اخبار را محدود کنید.

وی با تأکید بر اینکه به کودک توضیح دهید افراد زیادی برای حل مشکل و بحران تلاش می‌کنند ، گفت: آموزش راز و نیاز در چنین شرایطی به کودک تأثیرگذار است پس از کودکان بخواهید با دعا کردن آرامش خود را حفظ کنند.

این کارشناس سلامت‌روان با بیان اینکه کودکان در بحران ممکن است دچار گریه‌های بی‌دلیل، ناخن جویدن، شب‌ادراری، پرخاشگری یا بهانه‌جلویی شوند، افزود: هرگز کودک را سرزنش، تحقیر یا با دیگران مقایسه نکنید؛ این رفتارها با ایجاد آرامش در خانه معمولاً برطرف می‌شوند، اما در صورت ادامه یا شدت یافتن، حتماً با روانشناس کودک تماس بگیرید یا به مراکز جامع سلامت نزدیک محل سکونت خود مراجعه کرده و از خدمات رایگان سلامت روان بهره‌مند شوید.

تکنیک‌هایی برای کنترل حملات اضطرابی در بحران 

طاها بیات، متخصص طب اورژانس در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» راهکارهای مقابله با حملات شدید اضطراب در شرایط بحران را تشریح کرد و گفت: در شرایط پرتنشی مانند انفجار یا محیط‌های بحرانی، افراد ممکن است علائمی همچون تپش قلب شدید، تنگی نفس، لرزش بدن، احساس ترس شدید و بیقراری را تجربه کنند و این علائم نشانه حمله پانیک یا همان اضطراب شدید است. 

وی با بیان اینکه در چنین شرایطی اولین اقدام، انتقال فرد به محیطی نسبتاً آرام و همراهی با وی است، افزود: صحبت با صدایی آرام و مطمئن و بیان جملات ساده مانند «من کنارت هستم» یا «الان در جای امن‌تری هستیم» می‌تواند احساس امنیت ایجاد کند.

این متخصص طب اورژانس یکی از مؤثرترین روش‌های کاهش اضطراب را تنظیم تنفس دانست و تصریح کرد: از فرد بخواهید به آرامی از راه بینی نفس بکشد و هوا را آهسته از دهان خارج کند؛ انجام چند نفس عمیق معمولاً به کاهش تپش قلب و آرامش بدن کمک می‌کند.

بیات با اشاره به تکنیک حضور ذهنی در محیط، عنوان کرد: این تکنیک گاهی کمک می‌کند توجه فرد را به اطراف برگردانیم؛ مثلاً از او بخواهیم چند چیز را ببیند، صداهای محیط را گوش دهد یا چیزی را لمس کند، این کار ذهن را از حالت وحشت خارج کرده و تمرکز را به محیط واقعی بازمی‌گرداند.

وی با توصیه به نگهداشتن فرد در حالت نشسته و دادن چند جرعه آب، گفت: از گفتن جملاتی مانند چیزی نیست یا نترس، خودداری کنید، زیرا این عبارات احساس فرد را نادیده می‌گیرند و کمک مؤثری نمی‌کنند.

این متخصص طب اورژانس، خاطرنشان کرد: در بیشتر موارد، علائم حملات اضطرابی طی چند دقیقه کاهش می‌یابد، اما اگر فرد دچار درد شدید قفسه سینه، بیهوشی یا تنگی نفس شدید شد، بررسی فوری توسط پرسنل پزشکی ضروری است.

بیات در پایان با بیان اینکه در شرایط بحران، آرامش اطرافیان و حمایت عاطفی نقشی کلیدی در کنترل وضعیت دارد، گفت: این حملات اضطرابی در قشر کودک و نوجوان می‌تواند شدیدتر بروز کند در نتیجه باید توجه ویژه‌ای به علائم هشدار در کودکان داشته باشیم.

لزوم حفظ آرامش خود در شرایط بحرانی برای محافظت از روان کودکان 

در مجموع، آنچه از توصیه‌های کارشناسان برداشت می‌شود، تأکید بر یک اصل بنیادین است؛ در میان آوارهای بحران، آرامش یک فرد می‌تواند به آرامش جمع منجر شود.

والدینی که موفق می‌شوند پیش از هر اقدام، اضطراب خود را مهار کنند، نه تنها منبع امنیت برای کودکشان می‌شوند، بلکه الگویی ملموس از تاب‌آوری را به نمایش می‌گذارند. این خودمراقبتی ابتدایی، در واقع ضروری‌ترین گام برای حمایت واقعی از دیگران است.

 پیچیده‌ترین بحران‌ها نیز با بازگشت به ساختارهای ساده قابل مدیریت‌تر می‌شوند. زمان منظم خواب، قصه‌گویی، نقاشی، چند جرعه آب یا شمردن اشیای اطراف، همگی ابزارهایی پیش‌پاافتاده اما قدرتمند هستند که ذهن آشفته را به لنگرگاهی از ثبات متصل می‌کنند. این اقدامات کوچک، دیواری نامرئی در برابر کابوس‌های شبانه و حملات ناگهانی اضطراب می‌سازند.

تفکیک مرز بین واکنش‌های طبیعی و علائم هشدار نیز باید مورد توجه قرار گیرد. پذیرش گریه، ناخن جویدن یا بهانه‌گیری به عنوان پاسخ‌های موقت به شرایط غیرعادی، والدین را از دام سرزنش و مقایسه نجات می‌دهد اما در عین حال، آگاهی از این نقطه که تغییرات شدید رفتاری یا علائم جسمی پایدار، نیازمند مداخله حرفه‌ای است، مانع از ساده‌انگاری آسیب‌های جدی‌تر می‌شود. 

به این ترتیب، ترکیب صبوری، کنشگری آگاهانه و بهره‌گیری از خدمات سلامت روان، فرمول عبور سالم از بحران را شکل می‌دهد.

انتهای خبر/