شهرک پرواز؛ بزرگ‌ترین آزمون مسکن همدان
مهم‌ترین پروژه نهضت ملی مسکن شهر همدان را باید در کوی پرواز جست‌وجو کرد؛ پروژه‌ای که در سال‌های گذشته با عنوان پروژه ۱۱ هزار واحدی شناخته می‌شد و اکنون ظرفیت نهایی آن برای ساخت حدود ۸ هزار و ۲۷۶ واحد اعلام شده است.

عملیات اجرایی این مجموعه از سال ۱۴۰۲ آغاز شده و پروژه در قالب زون‌ها و محله‌های مختلف در حال اجراست. طبق گزارش اخیر ایسنا، میانگین پیشرفت فیزیکی این پروژه حدود ۴۰ درصد اعلام شده و برای آن هشت زون مجزا در نظر گرفته شده است.

اما اهمیت کوی پرواز تنها به تعداد واحدهای آن محدود نمی‌شود. این پروژه عملاً قرار است بخش قابل توجهی از متقاضیان نهضت ملی مسکن شهر همدان را صاحب خانه کند و به همین دلیل هرگونه کندی در روند ساخت، مستقیماً تعداد زیادی از خانوارها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

یکی از مشکلات اصلی، تأمین آورده متقاضیان است. طبق آخرین اعلام استاندار، یک هزار و ۶۲۳ متقاضی کوی پرواز مبلغ ۸۰۰ میلیون تومان آورده مورد نیاز برای انتخاب واحد را تکمیل کرده‌اند و قرار است فرآیند انتخاب واحد آنان تا هفته دولت انجام شود. در عین حال، حدود ۹۰۰ متقاضی که نتوانسته‌اند آورده خود را تکمیل کنند، از این مرحله عقب مانده‌اند.

استاندار همدان در همین زمینه تأکید کرده است که تکمیل آورده متقاضیان نقش مهمی در سرعت اجرای پروژه دارد، اما در طرف دیگر، پرداخت تسهیلات بانکی نیز باید بدون وقفه انجام شود؛ چراکه تأخیر در تسهیلات، با توجه به تورم و افزایش قیمت مصالح، هزینه نهایی ساخت را بالا می‌برد.

از سوی دیگر، اداره‌کل راه و شهرسازی اعلام کرده است که در صورت تأمین منابع مالی، امکان انتخاب واحد ۲ هزار و ۵۰۰ متقاضی کوی پرواز تا پایان سال وجود دارد؛ از این تعداد، یک هزار و ۴۰۰ نفر کسانی هستند که سقف ۸۰۰ میلیون تومان را واریز کرده‌اند.

نکته مهم دیگر، تأمین خدمات روبنایی است. در کوی پرواز علاوه بر واحدهای مسکونی، مدرسه، مسجد، خانه بهداشت، کلانتری و سایر کاربری‌های عمومی نیز باید ایجاد شود. استاندار همدان اخیراً اعلام کرده که برای این شهرک، ۶ قطعه آموزشی شامل ۸ باب مدرسه و ۲ مجموعه حیات طیبه پیش‌بینی شده است.

ملانوری‌شمسی تأکید کرده است: «توسعه شهرک‌های مسکونی بدون پیش‌بینی فضاهای آموزشی، خدماتی، درمانی، ورزشی و دیگر نیازهای عمومی امکان‌پذیر نیست.»

این تأکید اهمیت زیادی دارد؛ چراکه ساخت هزاران واحد مسکونی بدون مدرسه، درمانگاه، فضای سبز، مسجد، شبکه حمل‌ونقل و سایر خدمات شهری، عملاً به ایجاد یک شهر خوابگاهی منجر خواهد شد.

کوی شهید بهشتی؛ پروژه ۶۰۰ واحدی در مسیر تکمیل

در میان پروژه‌های نهضت ملی مسکن همدان، پروژه ۶۰۰ واحدی کوی شهید بهشتی یکی از طرح‌های مهم بنیاد مسکن به شمار می‌رود؛ پروژه‌ای که پس از پشت سر گذاشتن مشکلات مربوط به زمین و تأمین منابع مالی، وارد مسیر اجرایی شده و اکنون در فهرست طرح‌های مورد توجه برای تسریع در تکمیل قرار دارد.

این پروژه از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و بر اساس آخرین آمار رسمی منتشرشده از سوی نماینده ولی‌فقیه در بنیاد مسکن در آبان ۱۴۰۴، حدود ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. حجت‌الاسلام حسین روحانی‌نژاد پس از بازدید از این پروژه، پیشرفت آن را قابل قبول ارزیابی کرد و گفت این میزان پیشرفت در مدت نسبتاً کوتاهی حاصل شده است.

اما مسیر رسیدن این پروژه به نقطه فعلی بدون مانع نبوده است. مسعود رضایی، مدیرکل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی استان همدان، پیش‌تر با اشاره به وضعیت پروژه ۶۰۰ واحدی شهرک بهشتی گفته بود زمین پروژه با مشکلات متعددی مواجه بوده و در کنار آن، شرایط بانکی نیز مناسب نبوده است؛ با این حال عملیات اجرایی پروژه آغاز شد.

در تیرماه ۱۴۰۵ نیز معاون مسکن و عمران شهری بنیاد مسکن انقلاب اسلامی در جریان سفر به همدان از پروژه ۶۰۰ واحدی شهرک شهید بهشتی بازدید کرد و آخرین وضعیت پیشرفت فیزیکی، زیرساخت‌ها، منابع مالی و موانع اجرایی این طرح را مورد بررسی قرار داد. این بازدید نشان می‌دهد پروژه همچنان در زمره طرح‌هایی است که برای عبور از موانع و تسریع در اجرا نیازمند پیگیری مستمر در سطح استانی و ملی است.

مدیرکل بنیاد مسکن همدان در همین بازدید، شهرک شهید بهشتی را بزرگ‌ترین پروژه بنیاد مسکن در استان عنوان کرد و گفت این پروژه فراز و نشیب‌های زیادی را پشت سر گذاشته، اما اکنون به مرحله‌ای رسیده که می‌توان به ثمر رسیدن آن برای مردم امیدوار بود.

اهمیت این پروژه فقط به عدد ۶۰۰ واحد محدود نمی‌شود؛ چراکه هر ماه تأخیر در تکمیل چنین طرحی، به معنای ادامه بلاتکلیفی صدها خانوار متقاضی است. از سوی دیگر، افزایش هزینه ساخت و قیمت مصالح باعث می‌شود طولانی شدن روند اجرا، فشار مالی بیشتری را به پروژه و در نهایت به متقاضیان وارد کند.

بنابراین مطالبه اصلی درباره این پروژه، صرفاً اعلام درصد پیشرفت نیست؛ بلکه باید زمان‌بندی دقیق تکمیل، وضعیت تسهیلات، میزان آورده مورد نیاز متقاضیان و زمان تحویل واحدها به‌صورت شفاف اعلام شود.

پروژه ۶۰۰ واحدی کوی شهید بهشتی اکنون از مرحله آغاز عبور کرده، اما برای تبدیل شدن به یک موفقیت واقعی در نهضت ملی مسکن، باید مسیر باقی‌مانده با سرعت بیشتری طی شود؛ مسیری که نیازمند تأمین مالی به‌موقع، همکاری بانک‌ها، رفع موانع اجرایی و نظارت مستمر مسئولان است.

شهرک فرهنگیان؛ پروژه‌ای که دوباره جان گرفت

پروژه ۴۸۰ واحدی شهرک فرهنگیان همدان نیز یکی دیگر از پروژه‌های مهم شهر همدان است که مدتی با مشکلات اجرایی مواجه بود.

استاندار همدان در آخرین نشست شورای تأمین مسکن اعلام کرده است که این پروژه سال گذشته تعطیل بوده، اما با پیگیری دستگاه‌های اجرایی، خط آب و فاضلاب آن اجرا شده و از این نظر مشکل زیرساختی برطرف شده است.

این پروژه پیش‌تر نیز به دلیل مشکلات پیمانکار و شرایط اقتصادی با کندی مواجه شده بود. در سال گذشته برای پروژه ۴۸۰ واحدی شهرک فرهنگیان و پروژه ۱۰۰ واحدی شهرک شهید مدنی، ۱۰۰ میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافت و برای کمک به آورده متقاضیان نیز تسهیلاتی با سود ۲ درصد در نظر گرفته شد.

اهمیت این پروژه از آن جهت است که نشان می‌دهد بخشی از مشکلات نهضت ملی مسکن صرفاً مربوط به ساخت‌وساز نیست و گاهی یک حلقه از زنجیره زمین، پیمانکار، بانک، آورده متقاضی یا خدمات زیربنایی می‌تواند کل پروژه را متوقف کند.

ملایر؛ پروژه ۵۰۲ واحدی در مسیر تکمیل
در ملایر نیز پروژه شاخص ۵۰۲ واحدی نهضت ملی مسکن در حال پیشرفت است.

این پروژه در زمینی به مساحت حدود ۳۰ هزار مترمربع و با ۱۳ بلوک احداث می‌شود و عملیات اجرایی آن از سال ۱۴۰۱ آغاز شده است. طبق آخرین گزارش‌های منتشرشده در خردادماه امسال، میزان پیشرفت فیزیکی آن به ۷۰ درصد رسیده است.

استاندار همدان اعلام کرده که بنیاد مسکن متعهد شده تا پایان سال، بیش از ۶۰ درصد این پروژه را تکمیل و به متقاضیان تحویل دهد.

مدیرکل بنیاد مسکن استان نیز درباره این پروژه گفته است که مطابق برنامه، فراخوان تکمیل آورده تا سطح ۸۰ درصد برای متقاضیان صادر خواهد شد.

بنابراین در ملایر نیز مانند همدان، یکی از کلیدهای اصلی تکمیل پروژه، همراهی مالی متقاضیان در کنار تأمین تسهیلات بانکی است.

نهاوند؛ چند پروژه در آستانه واگذاری

نهاوند در میان شهرستان‌های استان، یکی از متنوع‌ترین وضعیت‌ها را دارد؛ از پروژه‌های نزدیک به تحویل گرفته تا پروژه‌های جدیدتر که هنوز در مراحل ساخت قرار دارند.

در شهرک شهید حیدری نهاوند، عملیات اجرایی پروژه به مراحل نهایی رسیده و در تیرماه امسال فرآیند واگذاری ۱۳۵ واحد آغاز شده است. بنیاد مسکن اعلام کرده سایر واحدهای این پروژه نیز در صورت تکمیل آورده متقاضیان تا پایان سال قابل تحویل خواهند بود.

همچنین طبق اعلام مسئولان، در مجموع ۳۶۵ واحد در شهرک شهید حیدری در سه فاز در دستور کار قرار دارد.

در پروژه‌های بنیادساخت نهاوند نیز وضعیت متفاوت است؛ پروژه ۴۵ واحدی بیش از ۹۰ درصد پیشرفت دارد و بخشی از واحدها تحویل شده، پروژه ۴۶ واحدی حدود ۷۵ درصد پیشرفت دارد و پروژه ۲۷۴ واحدی نیز در برخی بخش‌ها به پیشرفت ۱۰۰ درصد رسیده است.

از سوی دیگر، پروژه ۸۰۲ واحدی شهرک امیرکبیر نیز دوباره فعال شده است. در این طرح، زمین به صدها متقاضی واگذار شده و بخشی از متقاضیان وارد فرآیند دریافت پروانه ساخت شده‌اند.

بهار و اسدآباد؛ تعیین تکلیف زمین و متقاضیان

در شهرستان بهار نیز پروژه ۱۲۰ واحدی نهضت ملی مسکن در مسیر اجرا قرار دارد. آخرین آمار منتشرشده درباره این پروژه، پیشرفت حدود ۶۰ درصدی را نشان می‌دهد و تأکید مسئولان شهرستان بر این است که با تأمین به‌موقع آورده، امکان تکمیل و تحویل واحدها فراهم شود. همچنین الحاق ۴۰ هکتار زمین به محدوده شهری بهار برای تأمین زمین متقاضیان در دستور کار قرار گرفته که ۲۱ هکتار آن تملک و سند آن به نام دولت منتقل شده است.

در اسدآباد نیز مسئله اصلی تنها ساخت نیست؛ تعیین تکلیف زمین، انعقاد قرارداد بانکی و فعال کردن پروژه‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. مدیرکل بنیاد مسکن استان اعلام کرده است در جلسه مربوط به پروژه مسکن اسدآباد، برای رفع موانع اجرایی از جمله تعیین تکلیف اسناد برخی اراضی و تسریع قرارداد متقاضیان با بانک‌های ملت و ملی تصمیم‌گیری شده و حدود ۱۰۰ متقاضی تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی در اولویت قرار گرفته‌اند.

یک عدد نگران‌کننده؛ بیش از ۳ هزار متقاضی بدون پروژه
شاید یکی از مهم‌ترین اعداد موجود در آخرین وضعیت نهضت ملی مسکن همدان، تعداد متقاضیانی باشد که هنوز پروژه مشخصی ندارند.

بر اساس اعلام استاندار همدان، ۳ هزار و ۱۴۲ متقاضی در استان حساب افتتاح کرده‌اند اما هنوز پروژه‌ای به آنها اختصاص نیافته است. از این تعداد، یک هزار و ۶۵۲ نفر فاقد آورده مالی، یک هزار و ۲۸۳ نفر دارای آورده اولیه و ۲۰۲ نفر دارای کمتر از ۴۰ میلیون تومان آورده هستند.

این آمار نشان می‌دهد مسئله نهضت ملی مسکن در همدان فقط «چقدر ساخته‌ایم» نیست؛ بلکه باید پرسید چند متقاضی هنوز وارد پروژه نشده‌اند و چه زمانی قرار است تکلیف آنها مشخص شود؟

استاندار همدان نیز بر همین اساس خواستار تعیین تکلیف گروه‌های مختلف متقاضیان شده و گفته است زمین مورد نیاز باید تأمین و عملیات اجرایی پروژه‌ها آغاز شود.

بانک‌ها، آورده و قیمت تمام‌شده؛ سه ضلع چالش
یکی از نقاط مشترک تقریباً تمام پروژه‌های استان، وابستگی سرعت ساخت به منابع مالی است.

از یک طرف، متقاضی باید آورده خود را در موعد مقرر پرداخت کند و از طرف دیگر بانک باید تسهیلات را به‌موقع پرداخت کند. همزمان افزایش قیمت مصالح ساختمانی نیز باعث شده هزینه ساخت نسبت به سال‌های ابتدایی اجرای طرح تغییر کند.

اداره‌کل راه و شهرسازی استان درباره کوی پرواز نیز تأکید کرده است که اعلام قیمت قطعی واحدها در شرایط فعلی امکان‌پذیر نیست و مبلغ ۸۰۰ میلیون تومان اعلام‌شده برای برخی متقاضیان، صرفاً سقف آورده لازم برای ورود به مرحله انتخاب واحد بوده است.

استاندار همدان نیز اعلام کرده سقف تسهیلات بانکی هر واحد از ۶۵۰ میلیون تومان به ۸۵۰ میلیون تومان افزایش یافته، اما تأکید کرده پرداخت این تسهیلات نباید با وقفه مواجه شود.

مصوبات مسکن روی کاغذ نمی‌ماند

در شرایطی که بخشی از پروژه‌ها پیشرفت مناسبی دارند و بخشی دیگر هنوز درگیر مشکلات اجرایی هستند، استاندار همدان موضعی صریح درباره اجرای مصوبات شورای تأمین مسکن گرفته است.

ملانوری‌شمسی تأکید کرده دستگاهی که مصوبات شورا را اجرا نکند یا برخلاف آن عمل کند باید پاسخگو باشد و در صورت احراز تخلف، موضوع از مسیر قانونی پیگیری و علیه متخلفان اعلام جرم خواهد شد.

این موضع‌گیری را می‌توان نشانه‌ای از تغییر رویکرد مدیریت استان در قبال پروژه‌های مسکن دانست؛ چراکه ادامه تأخیرها، علاوه بر افزایش هزینه ساخت، مستقیماً بر زندگی خانوارهایی اثر می‌گذارد که سال‌هاست بخشی از سرمایه خود را برای خانه‌دار شدن در این طرح قرار داده‌اند.

همدان به خط پایان نزدیک شده یا نه؟
تصویر فعلی نهضت ملی مسکن در همدان، تصویری یکدست نیست.

در یک سو، ۶۰۰ واحد شهرک شهید بهشتی به مرحله نهایی رسیده، ۱۲۰ واحد آن با پیشرفت ۹۵ درصدی در آستانه بهره‌برداری است و پروژه‌های نهاوند نیز در چند نقطه به مرحله واگذاری رسیده‌اند. پروژه ۵۰۲ واحدی ملایر نیز به حدود ۷۰ درصد پیشرفت رسیده است.

در سوی دیگر، کوی پرواز به عنوان بزرگ‌ترین پروژه مسکن شهر همدان با میانگین پیشرفت حدود ۴۰ درصد، هنوز مسیر قابل توجهی تا تکمیل دارد و هزاران متقاضی آن چشم‌انتظار تأمین مالی، تکمیل آورده و انتخاب واحد هستند.

از این منظر، مهم‌ترین مطالبه امروز متقاضیان دیگر صرفاً «ساخت مسکن» نیست؛ بلکه زمان‌بندی شفاف تحویل، تعیین تکلیف متقاضیان فاقد پروژه، کنترل هزینه تمام‌شده، پرداخت به‌موقع تسهیلات و همزمانی ساخت خانه با زیرساخت‌های شهری است.

مسکن ملی زمانی برای مردم به نتیجه رسیده محسوب می‌شود که کلید خانه در دست متقاضی قرار گیرد؛ نه زمانی که درصد پیشرفت پروژه در گزارش‌های اداری افزایش پیدا کند. اکنون که بخشی از پروژه‌های همدان به مراحل پایانی رسیده‌اند و مدیریت استان نیز بر تعیین تکلیف پروژه‌های بلاتکلیف تأکید دارد، آزمون اصلی نهضت ملی مسکن در همدان، عبور از مرحله وعده و درصد پیشرفت و رسیدن به مرحله تحویل واقعی، با کیفیت و در زمان‌بندی روشن است.

انتهای خبر/