«عصر همدان» گزارش میدهد؛
ورزش؛ نسخهٔ ارزان سلامت برای همهٔ سنین
ورزش، ارزانترین و مؤثرترین نسخهٔ سلامت در عصر بیتحرکی است؛ فعالیت بدنی منظم نهتنها از بیماریهای مزمن پیشگیری میکند، بلکه با تقویت قلب، مغز، اسکلت و عضلات، کیفیت زندگی را در هر سنی تضمین میکند.
به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» در عصری که فناوریهای دیجیتال، زندگی روزمره را به نشستنهای پیاپی و طولانی تبدیل کردهاند، خطر از بین رفتن عضلات و توان اسکلتی بدن، به آرامی در کمین سلامت همگانی نشسته است.
پژوهشهای علمی نشان میدهد که کمتحرکی، پس از استعمال دخانیات، دومین عامل مرگومیر قابلپیشگیری در جهان محسوب میشود؛ بهگونهای که هر ساعت نشستن ممتد، فعالیت آنزیمهای چربیسوز در ماهیچهها را تا ۹۰ درصد کاهش میدهد و ریسک ابتلا به سندرم متابولیک را به طرز چشمگیری افزایش میدهد.
در این میان، بدن انسان که طی میلیونها سال برای حرکتهای متنوع و پویا طراحی شده، ناگهان در قفسی از میز، صندلی و صفحهنمایش محبوس شده است؛ وضعیتی که متخصصان پزشکی ورزشی آن را بزرگترین چالش سلامت قرن مینامند.
از سویی، شواهد علمی گویای آن است که فعالیت بدنی منظم، نهتنها ترشح میوکاینها را بهعنوان پیامرسانهای ضدالتهابی در بافت عضلانی تحریک میکند، بلکه حتی بر بیان ژنهای مرتبط با طول عمر و ترمیم سلولی نیز تأثیر مثبت میگذارد.
در شرایطی که مسئله کمتحرکی به یکی از معضلات جدی سلامت عمومی تبدیل شده است، متخصصان پزشکی ورزشی تأکید دارند که راهحل این معضل، پیچیده نیست؛ تنها کافی است هر روز زمانی مشخص را به حرکت و تحرک بدنی اختصاص دهیم.
ورزش، نسخهٔ فراگیر و بیجانشین سلامت در عصر خاموشی عضلانی
حمیدرضا رستمی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با ابراز نگرانی عمیق از شیوع بیرویهٔ سبک زندگی نشسته در جامعهٔ امروزی، گفت: ورزش، نه یک انتخاب تفننی، بلکه یک ضرورت غیرقابلانکار برای بقای سلامت جسمانی و روانی است و از مؤثرترین، کمهزینهترین و در دسترسترین راهکارها برای مقابله با سونامی بیماریهای مزمن قرن حاضر محسوب میشود.
وی با اشاره به دادههای بالینی خود مبنی بر افزایش چشمگیر مراجعهٔ جوانان و حتی نوجوانان با شکایتهای شایعِ گردندرد، کمردرد، زانودرد و گرفتگیهای مزمن عضلانی، افزود: این عوارض دیگر مختص سالمندان نیست و ریشه در ضعف پیشروندهٔ عضلات تثبیتکنندهٔ مفاصل، خشکی بافتهای نرم و کاهش انعطافپذیری ستون فقرات دارد که همگی معلول ساعتها بیتحرکی پشت میز، رانندگی و استفاده از گوشیهای هوشمند است.
این فیزیوتراپیست با تأکید بر اینکه بدن انسان برای حرکت طراحی شده و هر دقیقه بیتحرکی، زنجیرهای از اختلالات بیومکانیکی را در سراسر دستگاه اسکلتی-عضلانی به راه میاندازد، عنوان کرد: ورزش منظم تنها روانکنندهٔ طبیعی مفاصل و محرک اصلی بازسازی بافتها است.
رستمی با بیان اینکه ورزش، علاوه بر تقویت تودهٔ عضلانی و افزایش تراکم استخوانی، نقش کلیدی در بهبود گردش خون، تنظیم فشارخون، کنترل قند خون، کاهش التهابات سیستمی و حتی تعدیل سطح کورتیزول و هورمونهای استرس دارد، گفت: بهگونهای که میتوان ۳۰ دقیقه پیادهروی تند یا تمرینات هوازی سبک را معادل یک داروی چندمنظورهٔ غیرشیمیایی با عوارض صفر در نظر گرفت.
وی با اشاره به اینکه ورزش کردن از بروز آرتروزهای زودهنگام و دیسکهای بیرونزده پیشگیری میکند، تصریح کرد: ورزش، بهواسطهٔ ترشح اندورفین و سروتونین، یکی از مؤثرترین ابزارهای مقابله با افسردگی، اضطراب و خشمهای روزمرهٔ ناشی از فشارهای شهری بهشمار میرود.
این فیزیوتراپیست با انتقاد از نگاه حاشیهای به ورزش در برنامهٔ روزانهٔ اقشار مختلف، بهویژه کارمندان، دانشجویان و زنان خانهدار، عنوان کرد: متأسفانه در فرهنگ امروزی، بسیاری از افراد تنها زمانی به فکر ورزش میافتند که با درد یا آسیب جدی مواجه شدهاند، در حالی که رویکرد اصلی باید پیشگیرانه و مبتنی بر نهضت کوچک کردن مدت زمان بیتحرکی باشد.
رستمی ادامه داد: حتی در محیط کار، با برخاستنهای کوتاهمدت هر ۴۵ دقیقه، کششهای سادهٔ گردن و کمر، و جایگزینی بخشی از مسیرهای روزانه با پیادهروی، میتوان گامهای مؤثری در جلوگیری از تحلیل رفتن تواناییهای حرکتی برداشت.
وی در پایان با تأکید بر اینکه سرمایهگذاری بر ورزش همگانی، بهمراتب بهصرفهتر از پرداخت هزینههای گزاف جراحیها، فیزیوتراپیهای طولانیمدت و دارودرمانیهای مزمن است، افزود: جامعهای که ورزش را به حاشیهٔ اوقات فراغت تبعید کند، ناگزیر با کاهش بهرهوری کاری، افزایش غیبتهای شغلی، افت کیفیت خواب و روابط اجتماعی، و در نهایت پیری زودرس جمعیت مواجه خواهد شد.
ورزش هوازی روزانه؛ نسخه جهانی برای زندگی سالمتر
لیلا محمدی، متخصص پزشکی ورزشی، در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با اشاره به اهمیت ورزش و تحرک در زندگی، گفت: آمار نگرانکننده کمتحرکی در جوامع شهری، نشان میدهد که در آینده مشکلات بدنی و سلامتی زیادی برای افراد بهوجود خواهد آمد.
وی با بیان اینکه مردم از همین امروز و حتی از همان جایی که ایستاده یا نشستهاند، اولین گام را بردارند، افزود: قدم اول، مهمترین قدم است؛ شروع حرکت، حتی با پنج دقیقه پیادهروی ساده در خانه یا حیاط، میتواند سرآغاز یک تغییر بزرگ در سبک زندگی باشد.
این متخصص متخصص پزشکی ورزشی ادامه داد: همه شهروندان باید ورزش را به یک عادت روزانه تبدیل کنند و آن را جدی بگیرند، چراکه سلامتی، ارزشمندترین سرمایهای است که در اختیار داریم و هزینه نگهداری آن، فقط چند دقیقه حرکت در روز است.
محمدی با اشاره به اینکه رسانههای گروهی و شبکههای اجتماعی باید با تولید محتواهای تشویقی، نقش مؤثری در فرهنگسازی تحرک بدنی ایفا کنند، تصریح کرد: طبق آخرین دستورالعملهای سازمان بهداشت جهانی (WHO)، همه افراد سالم، بدون درنظرگرفتن سن یا جنسیت، باید دستکم ۱۵۰ دقیقه تا ۳۰۰ دقیقه در هفته فعالیت هوازی با شدت متوسط را در برنامه روزانه خود بگنجانند.
وی با بیان اینکه این زمان توصیهشده به بهترین شکل قابل تقسیمبندی است، افزود: به این معنا که افراد میتوانند این میزان را در پنج روز از هفته پخش کنند و هر روز به مدت ۳۰ دقیقه به ورزش بپردازند.
این متخصص پزشکی ورزشی خاطرنشان کرد: در غیر این صورت، گزینه جایگزین، انجام ۷۵ تا ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت بالا در طول هفته است که برای افرادی که آمادگی جسمانی بیشتری دارند، مناسبتر خواهد بود.
محمدی با تحلیل اینکه فعالیت هوازی به چه نوع ورزشهایی گفته میشود، تأکید کرد: هر گونه ورزشی که در حین انجام آن، ضربان قلب شما بهطور محسوسی افزایش پیدا کند و تنفس شما تندتر شود، در دسته ورزشهای هوازی قرار میگیرد.
وی گفت: برای نمونه میتوان به پیادهروی تند، استفاده از تردمیل، دوچرخهسواری چه در فضای باز و چه با دوچرخه ثابت، شنای منظم و حتی طنابزنی اشاره کرد.
این متخصص پزشکی ورزشی ادامه داد: ورزشهایی مانند کار با وزنههای سنگین، بدنسازیهای ایستا یا حرکات مقاومتی که در آنها ضربان قلب بالا نمیرود، جزو ورزشهای هوازی محسوب نمیشوند و با نام ورزشهای مقاومتی شناخته میشوند.
محمدی در پایان با بیان اینکه این دو نوع ورزش مکمل یکدیگرند، گفت: اما برای تأمین سلامت قلب و عروق، اولویت با فعالیتهای هوازی است.
بهانه نداشتن وسایل ورزشی را کنار بگذارید و ورزش کنید
علی پورجلال در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» به رایجترین بهانههای ورزش نکردن افزاد پرداخت و گفت: بسیاری از افراد تصور میکنند برای ورزش قدرتی حتماً به باشگاه، دمبل و هالتر نیاز دارند، در حالی که با روشی ساده به نام بادیوِیت (ورزش با وزن بدن) میتوان این مانع ذهنی را کنار زد.
این متخصص پزشکی ورزشی، با بیان اینکه تمرینات پایهای مانند شنا رفتن، اسکات، لانژ، درازنشست و حتی بشین و پاشوی معمولی، همگی نمونههایی از ورزشهای مؤثر با وزن بدن هستند که در هر مکانی قابل اجرااند.، افزود: علاقهمندان میتوانند با جستجوی عبارت Bodyweight Exercises در اینترنت، تنوع گستردهای از این حرکات را بیابند و بر اساس سطح توانایی خود شروع کنند.
وی با اشاره به روشی خلاقانه برای رفع بهانه نداشتن وزنه، عنوان کرد: یک بطری آب معدنی پر میتواند نقش یک دمبل ساده را در خانه ایفا کند و اصلاً نیازی به تجهیزات گرانقیمت نیست.
پورجلال هدف اصلی را شکستن سد تعلل و شروع هرچه سریعتر فعالیت بدنی دانست و تصریح کرد: گامهای کوچک اما مستمر میتواند در افزایش انگیزه برای ورزش مؤثر باشد.
این متخصص پزشکی ورزشی خاطرنشان کرد: خانوادهها باید کودکان خود را به ورزش کردن تشویق کنند و با کنار گذاشتن بهانهها، ورزش را به بخش جداییناپذیر زندگی روزمره تبدیل کنند.
ورزش؛ نسخهٔ ارزان سلامت برای همهٔ سنین
آنچه از دیدگاه پزشکان و کارشناسان ورزشی برمیآید، این حقیقت انکارناپذیر است که هیچ داروی شیمیایی، تأثیرات همهجانبهٔ حرکت بر دستگاههای عصبی، قلبی-عروقی و اسکلتی-عضلانی را ندارد.
تحقیقات نشان داده که فعالیت هوازی منظم، بهمنزلهٔ تقویتکنندهٔ طبیعی تواناییهای شناختی و سلامت روان محسوب میشود. در این میان، مهمترین پیامی که از میان گفتار همهٔ متخصصان شنیده میشود، ضرورت شکستن سد تعلل و آغاز هرچه سریعتر حرکت است؛ چراکه اثرات محافظتی ورزش بر بافتهای بدن، حتی با ۱۰ دقیقه پیادهروی تند در روز نیز قابل درک است.
به واقع، سرمایهگذاری بر این نسخهٔ کمهزینه، نهتنها بار مالی نظام سلامت را کاهش میدهد، بلکه کیفیت زندگی را در ابعاد جسمانی، روانی و اجتماعی به گونهای متحول میسازد که هیچ فناوری پزشکی دیگری قادر به جانشینی آن نیست.
پس بیایید امروز را به پایان بهانهها و آغاز حرکتی پایدار تبدیل کنیم؛ همان حرکتی که فردای ما را از وابستگی به صندلیهای درمانی نجات خواهد داد.
با توجه به شیوع بیماریهای غیرواگیر نظیر دیابت، فشار خون و چاقی، که ریشه در بیتحرکی دارند، اجرای دستورالعمل ساده سازمان بهداشت جهانی در خصوص ورزش میتواند سالها عمر سالم را به جامعه هدیه دهد. پس اگر تا امروز ورزش را به تعویق انداختهاید، همین لحظه بهترین زمان برای شروع است.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!