بهروز فروزانفر در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، با اشاره به سیاست‌های مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی اظهار کرد: در راستای کاهش برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی، توسعه کشت محصولات کم‌آب‌بر به‌ویژه زعفران و گل محمدی در استان با جدیت دنبال می‌شود. در حال حاضر حدود ۳۷۵ هکتار از اراضی استان زیر کشت زعفران قرار دارد که سالانه حدود دو هزار کیلوگرم محصول از این سطح برداشت می‌شود.

وی افزود: همچنین حدود ۴۵۰ هکتار از اراضی استان به کشت گل محمدی اختصاص یافته که تولید سالانه آن به حدود هزار تن گل تر می‌رسد. بخش عمده این محصول در داخل استان فرآوری شده و به شکل گلاب و اسانس در اختیار مصرف‌کنندگان قرار می‌گیرد که علاوه بر ایجاد ارزش افزوده، زمینه اشتغال در بخش فرآوری را نیز فراهم کرده است.

مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی با اشاره به حذف تدریجی برخی محصولات پرمصرف آب گفت: در سال‌های گذشته محصولاتی مانند سیب‌زمینی، چغندر قند، گوجه‌فرنگی فضای باز و سایر محصولات سبزی و صیفی که به‌صورت کشت در فضای باز انجام می‌شد و نیاز آبی بالایی داشت، در اولویت بازنگری الگوی کشت قرار گرفتند. 

وی گفت: با جایگزینی این محصولات با زعفران و گل محمدی، میزان برداشت آب از منابع زیرزمینی به شکل محسوسی کاهش یافته است.

فروزانفر با تأکید بر نقش آموزش در اجرای این سیاست‌ها تصریح کرد: یکی از برنامه‌های اصلی سازمان، اجرای دوره‌های آموزشی و ترویجی در سطح روستاهاست. در این برنامه‌ها به کشاورزان درباره محدودیت منابع آبی و ضرورت حرکت به سمت تولید پایدار آگاهی داده می‌شود تا الگوی کشت متناسب با شرایط اقلیمی استان اصلاح شود.

وی خاطرنشان کرد: تلاش ما بر این است که تغییر الگوی کشت، زیان مالی برای کشاورزان به همراه نداشته باشد. به همین منظور، محصولاتی برای جایگزینی معرفی می‌شوند که بتوانند درآمدی معادل یا حتی بیشتر از کشت‌های قبلی برای بهره‌برداران ایجاد کنند.

مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی همچنین از ترویج کشت زعفران در سطوح کوچک در روستاها خبر داد و گفت: توسعه این محصول در قطعات خرد می‌تواند به افزایش درآمد خانوارهای روستایی کمک کرده و ماندگاری جمعیت در روستاها را تقویت کند. به گفته فروزانفر، حرکت به سمت محصولات کم‌آب‌بر نه‌تنها یک ضرورت زیست‌محیطی، بلکه راهبردی اقتصادی برای تضمین پایداری کشاورزی در استان است.

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، تغییر الگوی کشت به سمت محصولات کم‌آب‌بر را می‌توان نشانه‌ای از عبور تدریجی بخش کشاورزی استان از رویکرد سنتی به مدیریت مبتنی بر منابع دانست. تمرکز بر زعفران و گل محمدی، علاوه بر کاهش فشار بر سفره‌های آب زیرزمینی، نشان می‌دهد سیاست‌گذاران به دنبال تلفیق ملاحظات زیست‌محیطی با منافع اقتصادی هستند. این دو محصول به دلیل نیاز آبی کمتر، ارزش افزوده بالا و قابلیت فرآوری در داخل استان، امکان ایجاد زنجیره تولید تا بازار را فراهم می‌کنند؛ موضوعی که می‌تواند وابستگی کشاورزان به فروش خام محصول را کاهش داده و تاب‌آوری اقتصادی آنان را افزایش دهد. با این حال، موفقیت این سیاست در گرو استمرار حمایت‌های فنی، بازاریابی و تثبیت بازار فروش است تا از نوسانات قیمتی احتمالی جلوگیری شود.

از سوی دیگر، حذف یا کاهش سطح زیر کشت محصولات پرآب‌بر مانند صیفی‌جات فضای باز و چغندر قند، اگرچه از منظر منابع آبی اقدامی ضروری است، اما می‌تواند پیامدهای اجتماعی و معیشتی نیز به همراه داشته باشد. تأکید بر آموزش و اقناع کشاورزان، نکته‌ای کلیدی در این فرآیند گذار است؛ چراکه تغییر الگوی کشت بدون همراهی بهره‌برداران، به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. در صورتی که سیاست جایگزینی محصولات کم‌آب‌بر با تضمین درآمد پایدار، دسترسی به نهاده‌ها و توسعه صنایع فرآوری همراه شود، می‌توان انتظار داشت این رویکرد علاوه بر صیانت از منابع آب، به تثبیت جمعیت روستایی و تقویت اقتصاد محلی نیز منجر شود.

انتهای خبر/