به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «عصرهمدان»، هفته خبرنگار قرار است فرصتی برای پاسداشت تلاش کسانی باشد که در تمام روزهای سال، فارغ از مناسبت و برنامه، در میدان خبر حضور دارند؛ اما گاهی همین مناسبت به صحنه‌ای برای نمایان شدن یک تناقض جدی تبدیل می‌شود؛ تناقضی که پاسخ روشن مسئولان و متولیان حوزه رسانه را می‌طلبد.

پرسش ساده است: کارمندی که در یک دستگاه دولتی یا اداره مشغول به کار است، چگونه در ساعات اداری به عنوان خبرنگار در نشست‌های خبری متعدد حضور پیدا می‌کند؟ اگر این افراد در زمان برگزاری نشست‌ها از محل کار خود مرخصی می‌گیرند، سازوکار این مرخصی‌ها چیست و آیا برای همه خبرنگاران شاغل در بخش‌های مختلف چنین امکانی فراهم است؟ و اگر اساساً مأموریت اداری دارند، چرا این مأموریت تنها در برخی نشست‌های خبری و برنامه‌های مناسبتی تعریف می‌شود؟

این پرسش زمانی جدی‌تر می‌شود که عملکرد برخی از این افراد در طول سال با خبرنگاران و عکاسان خبری فعال مقایسه شود؛ افرادی که شغل و هویت حرفه‌ای آنها با رسانه گره خورده و برای پوشش رویدادهای خبری، جلسات، مراسم، برنامه‌های مناسبتی، حوادث و رویدادهای مختلف، بارها بدون هیچ چشمداشتی در میدان حاضر می‌شوند.

در بسیاری از برنامه‌های مناسبتی، به‌ویژه مراسمی که نیازمند پوشش تصویری و خبری دقیق هستند، تعداد محدودی از خبرنگاران و عکاسان خبری به شکل مستمر حضور دارند. عکاس خبری باید تجهیزات خود را حمل کند، ساعت‌ها سرپا بایستد، از زوایای مختلف تصاویر تهیه کند، تصاویر را انتخاب و پردازش کند و در نهایت در کوتاه‌ترین زمان ممکن آنها را برای انتشار در اختیار رسانه قرار دهد.

این روند نه فقط در یک برنامه، بلکه در طول هفته و گاهی در چند برنامه در یک روز اتفاق می‌افتد. با این حال، سهم این افراد از حمایت، تقدیر و حتی دعوت رسمی در برخی نشست‌ها و مراسم، گاه بسیار کمتر از افرادی است که تنها در برخی مناسبت‌ها با عنوان خبرنگار در برنامه‌ها حاضر می‌شوند.

مشکل، حضور کارمند در رسانه نیست؛ مسئله، نبود شفافیت و عدالت در این حضور است.

اگر کارمند یک اداره در کنار شغل سازمانی خود خبرنگار است، اصل فعالیت رسانه‌ای او قابل احترام است. خبرنگاری شغل و حرفه‌ای ارزشمند است و هیچ‌کس نباید به دلیل داشتن شغل دوم یا فعالیت رسانه‌ای مورد نکوهش قرار گیرد؛ اما وقتی پای استفاده از ساعات اداری، امکانات سازمانی، دعوت‌های رسمی، جایگاه رسانه‌ای و حضور در برنامه‌های دولتی به میان می‌آید، موضوع دیگر صرفاً یک فعالیت شخصی نیست و باید ضابطه و شفافیت وجود داشته باشد.

سؤال دیگر این است که چرا برخی خبرنگاران در تمام طول سال برای پوشش برنامه‌های مختلف حضور دارند، اما در زمان برگزاری نشست‌های خبری یا مراسم تقدیر، بعضاً از فهرست دعوت‌شدگان کنار گذاشته می‌شوند؟ آیا معیار دعوت، میزان فعالیت واقعی رسانه‌ای است یا صرفاً ارتباط نزدیک‌تر با روابط عمومی‌ها و دستگاه‌های اجرایی؟

اگر قرار است خبرنگار بر اساس میزان فعالیت، تولید محتوا، پوشش خبری و اثرگذاری رسانه‌ای ارزیابی شود، باید این معیار برای همه یکسان باشد. نمی‌توان خبرنگاری را که هر روز برای تهیه خبر و تصویر به میدان می‌رود نادیده گرفت، اما فردی را که به واسطه حضور اداری یا ارتباط سازمانی امکان شرکت در نشست‌های خبری دارد، در اولویت قرار داد.

از سوی دیگر، روابط عمومی دستگاه‌ها نیز باید در برابر این مطالبه پاسخگو باشند. فهرست دعوت خبرنگاران به نشست‌های خبری نباید سلیقه‌ای باشد. رسانه‌های فعال، خبرنگاران پرتلاش و به‌ویژه عکاسان خبری که نقش مهمی در ثبت و انتقال تصویری رویدادها دارند، نباید تنها در زمان نیاز به انتشار خبر مورد توجه قرار گیرند.

خبرنگار فقط برای نشستن پشت میز نشست خبری یا دریافت بسته تقدیر و هدیه خبرنگاری تعریف نمی‌شود. خبرنگار واقعی را باید در میدان دید؛ جایی که گرما و سرما، شلوغی مراسم، مشکلات تردد، محدودیت‌های زمانی و فشار کاری مانع حضور او نمی‌شود.

در همین حال، هفته خبرنگار نباید به چند مراسم تقدیر و اهدای هدیه محدود شود. اگر مسئولان واقعاً به جایگاه رسانه اعتقاد دارند، باید به مسائل حرفه‌ای خبرنگاران نیز توجه کنند؛ از عدالت در دعوت‌ها گرفته تا دسترسی برابر به اطلاعات، رعایت شأن خبرنگاران، توجه به عکاسان خبری و جلوگیری از شکل‌گیری حلقه‌های محدود و تکراری در پوشش برنامه‌های دستگاه‌های اجرایی.

موضوع دیگری که نیازمند بررسی است، تعارض احتمالی میان ساعت اداری و فعالیت رسانه‌ای است. اگر کارمند دستگاه اجرایی در ساعات رسمی کار، برای پوشش یک نشست خبری به عنوان خبرنگار حضور دارد، لازم است مشخص باشد که این حضور با چه مجوزی انجام شده است. آیا از مرخصی استفاده شده؟ مأموریت اداری صادر شده؟ یا اساساً این حضور بخشی از وظایف سازمانی محسوب می‌شود؟

پاسخ به این پرسش‌ها نه برای تخریب افراد، بلکه برای دفاع از عدالت حرفه‌ای ضروری است.

از اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، خانه مطبوعات، روابط عمومی استانداری و دستگاه‌های اجرایی انتظار می‌رود سازوکاری شفاف برای دعوت و حضور خبرنگاران در نشست‌های خبری ایجاد کنند؛ سازوکاری که در آن معیار، فعالیت واقعی رسانه‌ای، تولید محتوا و پوشش مستمر رویدادها باشد، نه صرفاً ارتباطات اداری.

همچنین شایسته است در برنامه‌های تقدیر از خبرنگاران، خبرنگاران و عکاسان فعال بر اساس عملکرد واقعی شناسایی شوند و میان کسی که در تمام طول سال در میدان رسانه حضور دارد و فردی که صرفاً در برخی برنامه‌های رسمی ظاهر می‌شود، تفاوت قائل شوند.

مطالبه اصلی روشن است: اگر خبرنگاری در ساعات اداری در نشست‌های خبری حضور دارد، سازوکار حضور او باید شفاف باشد؛ اگر خبرنگار است، فعالیت حرفه‌ای او باید در تمام طول سال دیده شود؛ و اگر قرار است از خبرنگاران تقدیر شود، معیار باید تلاش و کار رسانه‌ای باشد، نه ارتباط و موقعیت اداری.

هفته خبرنگار فرصتی برای طرح همین پرسش‌هاست؛ پرسش‌هایی که پاسخ آنها می‌تواند بخشی از بی‌عدالتی‌های موجود در فضای رسانه‌ای را کاهش دهد. خبرنگاری نباید به کارت ورود به نشست‌های خبری و مراسم تقدیر تبدیل شود؛ خبرنگاری، پیش از هر چیز، حضور مستمر در میدان، مسئولیت‌پذیری و تولید خبر برای افکار عمومی است.

انتهای خبر/