پیامبر اسلام؛ الگوی صداقت، اعتدال و انصاف

یک کارشناس مذهبی:

پیامبر اسلام؛ الگوی صداقت، اعتدال و انصاف

یک کارشناس مذهبی با تشریح سیره پیامبر اسلام(ص)، بر صداقت در گفتار، پرهیز از سخت‌گیری و رعایت انصاف تأکید کرد.

حجت‌الاسلام امیر مطهری در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان»، با اشاره به ایام حزن و عزای خاندان اهل‌بیت(ع) و شهادت پیامبر اکرم(ص) و امام حسن مجتبی(ع)، اظهار کرد: درباره شخصیت والای پیامبر اسلام(ص) مطالب فراوانی وجود دارد، اما یکی از بهترین راه‌های شناخت جایگاه ایشان، توجه به روایات ائمه معصومین(ع) درباره سیره و رفتار آن حضرت است.

وی با اشاره به روایتی از امام صادق(ع) درباره ویژگی‌های پیامبر اکرم(ص) گفت: خداوند متعال پیامبر اسلام(ص) را از چند ویژگی دور داشت؛ نخست اینکه حضرت هیچ‌گاه سخنی را از جانب خود به خدا نسبت نمی‌داد و آنچه از دین و احکام الهی به مردم ابلاغ می‌کرد، بر اساس وحی و دستور خداوند بود.

این کارشناس مذهبی افزود: پیامبر اکرم(ص) در بیان مسائل دینی از روی هوا و هوس یا برای اثبات برتری خود سخن نمی‌گفت، بلکه هر آنچه بیان می‌کرد برای رضایت خداوند متعال بود. این ویژگی باید برای همه کسانی که درباره دین و مسائل جامعه سخن می‌گویند، الگو باشد.

ضرورت مراقبت از گفتار

وی با تأکید بر ضرورت مراقبت از سخنان در شرایط حساس جامعه عنوان کرد: امروز مردم و کشور بیش از هر زمان دیگری به وحدت، آرامش و یکپارچگی نیاز دارند و در چنین شرایطی افراد باید درباره تبعات سخنان خود دقت کنند.

مطهری ادامه داد: دشمن در جنگ شناختی تلاش می‌کند با ایجاد ترس و اضطراب، ذهن مردم را تحت تأثیر قرار دهد؛ بنابراین هر سخنی که بدون دلیل و سند موجب نگرانی، اختلاف یا تشویش افکار عمومی شود، باید با دقت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.

وی با بیان اینکه انسان باید پیش از سخن گفتن درباره پیامدهای آن بیندیشد، تصریح کرد: اگر فردی شخصی را به خیانت، جاسوسی یا اقدامات مجرمانه متهم می‌کند، باید برای ادعای خود دلیل و سند داشته باشد. نمی‌توان بدون اثبات و صرفاً بر اساس شنیده‌ها درباره آبروی افراد سخن گفت.

این کارشناس مذهبی افزود: انسان عاقل ابتدا فکر می‌کند و سپس سخن می‌گوید، اما انسان نادان ابتدا حرف می‌زند و بعد درباره پیامدهای آن فکر می‌کند. باید پیش از هر سخن از خود بپرسیم آیا این حرف موجب اختلاف میان زن و شوهر، والدین و فرزندان، همسایه‌ها یا دیگر افراد جامعه می‌شود یا خیر و آیا خداوند از بیان آن رضایت دارد؟

پیامبر(ص) الگوی اعتدال بود

مطهری در ادامه با اشاره به ویژگی دیگر پیامبر اکرم(ص) گفت: پیامبر اسلام(ص) انسانی متکلف و سخت‌گیر نبود و دین را نیز برای مردم سخت نمی‌کرد.

وی با انتقاد از برخی رفتارهای افراطی در حوزه دینداری بیان کرد: گاهی سخت‌گیری‌ها و وسواس‌های بی‌مورد موجب دلزدگی مردم از دین می‌شود، در حالی که دین اسلام، دین سخت‌گیری نیست و دینداری می‌تواند برای انسان شیرین و آرامش‌بخش باشد.

این کارشناس مذهبی افزود: البته آسان‌گیری به معنای کنار گذاشتن اصول و احکام نیست، بلکه باید از افراط و سخت‌گیری‌های بی‌دلیل پرهیز کرد و اجازه نداد رفتارهای نادرست برخی افراد، چهره دین را برای مردم سخت و غیرقابل‌تحمل جلوه دهد.

مطهری در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به سفارش پیامبر اکرم(ص) به ابوایوب انصاری اظهار کرد: پیامبر اسلام(ص) در پاسخ به درخواست ابوایوب انصاری برای نصیحت، توصیه‌هایی ارزشمند ارائه کردند که می‌تواند برای زندگی امروز انسان نیز راهگشا باشد.

وی نخستین توصیه را بی‌نیازی و قناعت دانست و گفت: بی‌نیازی به معنای ثروتمند بودن نیست؛ انسان ممکن است ثروت زیادی نداشته باشد اما درون خود احساس بی‌نیازی کند. غنا یعنی انسان چشم طمع به آنچه در اختیار دیگران است نداشته باشد و گرفتار حسرت نسبت به دارایی، موفقیت و زندگی دیگران نشود.

مطهری ادامه داد: نیازهای انسان پایان ندارد و اگر انسان به بی‌نهایت یعنی خداوند متعال متصل نشود، همواره احساس فقر و اضطراب خواهد داشت؛ اما ایمان، نماز، عبادت و امید به خدا می‌تواند آرامش واقعی را برای انسان به همراه داشته باشد.

وی همچنین بر اهمیت توجه به نماز و فرصت محدود زندگی تأکید کرد و گفت: انسان باید هر نماز خود را آخرین نماز زندگی بداند و آن را با حضور قلب و توجه بیشتری اقامه کند؛ زیرا هیچ‌کس نمی‌داند چه زمانی فرصت زندگی به پایان می‌رسد.

انصاف، معیار رفتار با دیگران

این کارشناس مذهبی در پایان با اشاره به سفارش دیگری از پیامبر اکرم(ص) گفت: انسان باید از کاری که بعداً مجبور به عذرخواهی بابت آن شود، پرهیز کند. بسیاری از مشکلات زمانی ایجاد می‌شود که فرد بدون فکر اقدامی انجام می‌دهد و بعد از پیامدهای آن پشیمان می‌شود.

مطهری با اشاره به سخنی از امام حسن مجتبی(ع) درباره انصاف خاطرنشان کرد: انسان باید برای دیگران همان چیزی را بخواهد که برای خودش می‌خواهد. اگر کسی نمی‌پسندد مورد فریب، تخریب، بی‌احترامی یا اجحاف قرار گیرد، نباید چنین رفتاری را با دیگران داشته باشد.

وی تأکید کرد: اگر انسان خود را جای دیگران بگذارد و با آنان همان‌گونه رفتار کند که انتظار دارد دیگران با او رفتار کنند، بسیاری از اختلافات، بی‌انصافی‌ها و آسیب‌های اجتماعی کاهش پیدا می‌کند و جامعه به سمت اخلاق، محبت و آرامش حرکت خواهد کرد.

انتهای خبر/