عبادی‌عقیل با بیان اینکه متأسفانه اولین و بزرگترین آسیب در هر بحران، متوجه صنعت گردشگری است، تصریح کرد: همدان نیز از این قاعده مستثنا نبود و با وجود کاهش شدید گردشگران، نه تنها حمایتی از فعالان این حوزه نشد، بلکه اجاره‌بهای مغازه‌ها نسبت به سال قبل دو برابر شد و آنان را ناچار به تحویل غرفه کرد.

وی با اشاره به اینکه این تصمیم نه تنها به کسب‌وکار آنان ضربه زد، بلکه چهره گردشگری همدان را نیز مخدوش خواهد کرد، عنوان کرد: من و چند تولید کننده دیگر سال‌ها در مجموعه تله‌کابین گنج‌نامه بودیم اما در ایام اخیر که انتظار می‌رفت حمایت بیشتری از ما داشته باشند، شاهد بی‌توجهی این مجموعه هستیم.

این تولیدکننده محصولات چرمی خاطرنشان کرد: تعطیلی مغازه‌های صنایع‌دستی در یکی از مهم‌ترین نمادهای گردشگری همدان، چهره نامناسبی از شهر به نمایش می‌گذارد و گردشگرانی که با چندین غرفه خالی مواجه می‌شوند، تصویر خوبی از همدان در ذهنشان نقش نمی‌بندد.

عبادی‌عقیل از مسئولان میراث‌فرهنگی به دلیل برگزاری جلسات همفکری تقدیر کرد و گفت: با وجود برگزاری این جلسات اما انتقادی نسبت به نحوه برگزاری نمایشگاه‌های صنایع‌دستی دارم. 

وی ادامه داد: صنایع‌دستی فاخر همچون چرم، سفال و میناکاری، نیازمند فضایی شایسته و پرستیژ برای عرضه هستند اما قرار گرفتن آن‌ها در غرفه‌های ساده و بی‌دوام، ارزش ذاتی این محصولات را کاهش می‌دهد. 

این تولیدکننده محصولات چرمی با بیان اینکه محصولات چرمی همدان در فروشگاه‌های برند کشور با قیمت‌های بالا و استقبال عالی مواجه می‌شوند، افزود: این درحالی است که محصولات ما در فضای نمایشگاه همدان، آن جلوه و شکوه را از دست دادند.

عبادی‌عقیل با اشاره به اینکه اجرای برنامه‌های پرسروصدا و موسیقی‌های بلند در کنار غرفه‌های صنایع دستی، مانعی جدی برای تعامل فروشندگان با مشتریان بوده است، تصریح کرد: این مسائل موجب کلافگی و پرت شدن حواس خریداران شد و فرصت گفتگو و فروش را از بین برد.

وی با تأکید براینکه نمایشگاه صنایع‌دستی باید فضایی آرام و حرفه‌ای داشته باشد تا هنرمندان بتوانند با مشتریان خود ارتباط مؤثر برقرار کنند، گفت: چنین نمایشگاه‌هایی نباید تبدیل به مکانی برای برگزاری جشن و سرگرمی شود.

این تولیدکننده چرم در پایان خواستار بازنگری در سیاست‌های نمایشگاه و حمایت جدی‌تر مسئولان از سرمایه‌های ارزشمند صنایع‌دستی شد و تأکید کرد: اگر این روند ادامه یابد، نه تنها صنایع دستی همدان بلکه تمامی میراث فرهنگی کشور با خطر فراموشی روبه‌رو خواهد شد و این هشداری است که نباید نادیده گرفته شود.

احیای فیروزه‌کوبی؛ هنری هفتصدساله در همدان

فاطمه نجفی، مربی فیروزه‌کوبی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با بیان اینکه چهار سال است در این عرصه تدریس می‌کند، گفت: فیروزه‌کوبی قدمت هفت‌صدسالهٔ دارد و بسیار ارزشمند است.

وی با اشاره به تعهد و عشق به هنر ایرانی، عنوان کرد: این هنر برای نخستین بار در کرمان، توسط جناب حاج‌یوسف حکیمیان بنیان گذاشته شد، پس از گذشت مدتی، حاج‌یوسف حاج‌داداش اصفهانی این متریال را روی ظروف آورد و تحولی نو در آن ایجاد کرد.

این مربی فیروزه‌کوبی ادامه داد: زیبایی این آثار در تلفیق دو عنصر اصیل ایرانی است، فیروزه‌اش از نیشابور می‌آید و مس‌اش از اصفهان و استادکاران ماهر توانسته‌اند این دو طبیعتِ بی‌همتا را با هم یکی کنند و شگفتی‌ بیافرینند که نه‌تنها هنر، که هویت این سرزمین را بازتاب می‌دهد.

نجفی خاطرنشان کرد: از آنجا که این هنر ریشه در اصفهان دارد و در همدان هنوز ناشناخته است، مسیر سختی را آغاز کردیم اما خوشبختانه تا حدودی موفق شده‌ایم جای آن را در این شهر باز کنیم.

وی با بیان اینکه استقبال از این هنر خصوصاً در حوزه هنرآموزی خوب بوده است، تصریح کرد: البته تا وضعیت ایده‌آل فاصله داریم اما باتوجه به اینکه این هنر برای همدانی‌ها برای بسیاری تازه‌ است می‌توان خوشبین بود که روز به روز پیشرفت کند.

این مربی فیروزه‌کوبی با اشاره به اینکه هدف اصلی این مجموعه، فراتر از فروش آثار، انتقال هنر به نسل‌های آینده است، تأکید کرد: در کنار آموزش، به هنرجویان امید می‌دهیم که بتوانند یک کسب‌وکار کوچک خانگی راه‌اندازی کنند؛ در واقع این یک فرصت سالم، مداوم و با اطمینان برای بانوان خانه‌دار و جوانان جویای کار است.

نجفی در پاسخ به اینکه حمایت مسئولین از مجموعه آن‌ها چقدر بوده است، گفت: صادقانه بگویم، بیشتر پیشرفت‌ها حاصل تلاش شخصی مدیریت مجموعه بوده است، البته نمی‌گویم مسئولان همراه نبودند؛ برخی وام‌ها برای خرید دستگاه‌ها داده شد، اما به اندازه‌ای که باید از ما استقبال شود، نبوده است.

وی در پایان خاطرنشان کرد: بیشتر مسیر را شخصی پیش رفتیم و با هزینهٔ خودمان توانستیم گالری و نمایشگاه‌های متعددی برپا کنیم اما امیدواریم میراث فرهنگی و دیگر ارگان‌ها بیش از پیش به این هنر اصیل نگاه ویژه‌ای داشته باشند.

اهمیت توسعه صنایع دستی برای توسعه و اشتغال استان

محمدرضا خلجی، معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی همدان در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «عصر همدان» با اشاره به اهمیت صنایع دستی، گفت: در حال حاضر ۵۲ هزار هنرمند صنایع دستی در همدان فعالیت دارند.

وی با بیان اینکه این هنرمندان در ۳۲ هزار کارگاه و ۸۵ رشته فعال صنایع دستی فعال هستند، افزود: ۷۳۰ فروشگاه صنایع دستی نیز در استان همدان وجود دارد و سه بازارچه صنایع دستی در دست احداث است.

معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی همدان ادامه داد: با توجه به اهمیت توسعه گردشگری استان همدان، توسعه و حمایت از صنایع دستی یکی از برنامه‌های همیشگی میراث فرهنگی بوده است.

 خلجی خاطرنشان کرد: فعالیت هنرمندان در رشته‌های متعدد صنایع دستی همدان از جمله چرم، سفال و سرامیک، مبل و منبت، تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی، زیور آلات سنتی و گلیم است و در راستای حمایت از این هنرمندان بازارچه‌هایی جهت فروش و توسعه اقتصادی آن‌ها ایجاد شده است.

وی با بیان اینکه منبت همدان حتی به نقاط کشور و کشورهای همسایه نیز ارسال می‌شود، گفت: در واقع بخش عمده مبلمان منبت کشور از استان همدان تأمین می‌شود.

معاون صنایع‌دستی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی همدان با اشاره به اینکه طبق آمار گمرک در سال گذشته حدود ۳۹ میلیون دلار کالاهای صنایع دستی استان از مبادی رسمی و غیر رسمی به خارج از کشور صادر شده است، افزود: بیشترین صادرات صنایع دستی شامل مُرواربافی، چرم، سفال و سرامیک، مبلمان و منبت و رودوزی سنتی بوده است.

خلجی عنوان کرد: بیشتر محصولات صادراتی به کشورهای عراق، هلند، ایتالیا، آلمان، آذربایجان و ترکیه است.

وی در پایان با بیان اینکه با حداقل سرمایه‌گذاری می‌توان در تولید محصولات صنایع دستی به اشتغال پایدار رسید، افزود: صنایع‌دستی می‌تواند به توسعه و اشتغال استان کمک شایانی کند.

صنایع‌دستی؛ پیوند اقتصاد و فرهنگ استان همدان

صنایع دستی در هر سرزمینی ارزشمند است چرا که تلفیقی از ذوق و هنر در کنار تاریخ، باورها و زیست‌بوم آن دیار شکل می‌گیرد و به‌مثابه شناسنامه‌ای فرهنگی، هویت یک جامعه را به نمایش می‌گذارد.

 این آثار، نه‌تنها جلوه‌های زیبایی‌شناختی دارند، بلکه روایت‌گر شیوه زندگی، خلاقیت و مهارت نیاکانی هستند که این میراث را سینه‌به‌سینه به ما سپرده‌اند. درواقع هر قطعه صنایع‌دستی، یک پیام نانوشته از عمق تاریخ است که بی‌نیاز از کلام، با مخاطب سخن می‌گوید.

با همه این‌ها نباید از سود اقتصادی آن نیز به راحتی عبور کرد؛ از یک سو، آمارهای درخشان از اشتغال‌زایی و صادرات میلیون‌دلاری، و از سوی دیگر، نگرانی‌های عمیق تولیدکنندگان و مربیان از آینده‌ای نامطمئن نیازمند بررسی عمیق این موضوع است.

 این شکاف نشان می‌دهد که حمایت‌های موجود، هرچند در سطح کلیات مثبت ارزیابی می‌شود، اما به‌اندازه کافی به نیازهای ریز و جزئی هنرمندان در صحنه عمل پاسخ نداده است. 

افزایش اجاره‌بها، کاهش گردشگر، فضای نامناسب نمایشگاه‌ها برای عرضه محصولات و غفلت از هویت فروشگاهی آثار، تنها نمونه‌هایی از این بی‌توجهی‌های پنهان است که می‌تواند سرمایه‌های عظیم فرهنگی و اقتصادی را به حاشیه ببرند.

برای حفظ و اعتلای این میراث ماندگار، ضروری است نهادهای متولی به سمت حمایت‌های عملیاتی و میدانی بیشتری حرکت کنند. این حمایت می‌تواند در قالب کاهش هزینه‌های اجاره در مراکز گردشگری، طراحی فضایی شایسته و حرفه‌ای برای عرضه محصولات، برگزاری نمایشگاه‌های هدفمند به جای رویدادهای پرسروصدا، و تسهیل دسترسی به وام‌های کم‌بهره و مشاوره‌های کسب‌وکار باشد.

همچنین توجه به آموزش هنرهایی مانند فیروزه‌کوبی که هنوز جایگاه خود را در همدان پیدا نکرده، می‌تواند زمینه‌ساز تنوع‌بخشی به سبد صنایع‌دستی و جذب گردشگران علاقه‌مند به هنرهای ناب ایرانی شود.

 حمایت از صنایع‌دستی، سرمایه‌گذاری بر روی آینده‌ای است که در آن اقتصاد و فرهنگ در کنار یکدیگر، همدان را به عنوان قطب هنر و گردشگری ایران زمین نگه خواهند داشت. 

انتهای خبر/